Κανόνες και μαθήματα ηγεσίας

 Υποχρεώσεις του ηγέτη,  ή ο <<λαός>> εδώ  δεν μασάει…

Όπως ξέρουμε, η βασίλισσα των μελισσών ηγείται της κυψέλης. Όμως οι εργάτριες την παρακολουθούν συνέχεια. Παρακολουθούν τη δουλειά της, παρατηρούν τι κάνει, γενικά την μελετάνε ανελλιπώς και έτσι μπορούν αμέσως να καταλάβουν εάν πέσει η απόδοση και οι ικανότητες της.

Όλος αυτός ο έλεγχος κάνει τις εργάτριες να παίζουν ένα πολύ καθοριστικό ρόλο όσον αφορά την ικανότητα της βασίλισσας να ηγείται. Η βασίλισσα δηλαδή δεν μπορεί να έχει σαν δεδομένο ότι θα ηγείται ότι και να γίνει. Πάντα πρέπει να είναι ΚΑΙ ικανή για αυτό το προνόμιο διότι όπως είπαμε οι άλλες μέλισσες που παρακολουθούν και την μελετάνε ξέρουν σε τι κατάσταση είναι αυτή ανά πάσα στιγμή.

Έτσι αν μειώσει την απόδοση της, πάψει δηλαδή να κάνει καλή δουλειά, αυτές είναι έτοιμες να την αντικαταστήσουν -και μάλιστα έχουν ήδη ετοιμάσει εκ των προτέρων
τις διαδόχους της.
Εδώ λοιπόν (αλλά και γενικά -συνήθως-) η ηγεσία εξαρτάται από αυτούς που την ακολουθούν (και την παρακολουθούν) πράγμα που σημαίνει ότι σε όλες τις περιπτώσεις ένας αρχηγός , ένας ηγέτης, δεν πρέπει να κωλυσιεργεί, να <<αράζει>>, ή να αρχίσει να μην αποδίδει αλλά και ούτε να έχει κατά νου μόνο να παίρνει από τους υπηκόους.

Ο ηγέτης πρέπει να ξέρει, κι αν δεν ξέρει να μάθει, ότι πρέπει να εξυπηρετεί και αυτός τους υπηκόους του και μάλιστα με ιδιαίτερη προσοχή έτσι ώστε ολόκληρη η ομάδα να είναι πάντα ένα αφοσιωμένο και δυνατό εργατικό δυναμικό.

Οι διάφορες ηλικίες των μελισσών

Στην Κυψέλη υπάρχουν φυσικά μέλισσες διαφόρων ηλικιών. Όμως εδώ όλες οι ηλικίες μελισσών είναι σημαντικές. Η κάθε ηλικία παίζει το δικό της μοναδικό ρόλο κι όλες μαζί συμβάλλουν στη συνολική υγεία της κοινότητας.
Αυτή η ισορροπία εξασφαλίζει την μη κατάρρευση της κυψέλης. Οι μεγαλύτερες μέλισσες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διδασκαλία των νεότερων μελισσών μέσω των εμπειριών τους ως εκ τούτου καταλαβαίνει κανείς ότι η ηγεσία δεν αφορά μόνο το να είσαι ενημερωμένος και σύγχρονος αλλά να μπορείς να μάθεις και από τις διάφορες ηλικιακές ομάδες και τα γνωσιακά υπόβαθρα του καθενός (εδώ: της καθεμιάς.)

Έτσι πράγματι στις μέλισσες κάθε ηλικιακή ομάδα εκτιμάται και τιμάται δεόντως καθώς έχει τις δικές τις μοναδικές μορφές συνεισφοράς (και γνώσεων) για την καλή και υγιή λειτουργία της κυψέλης. (…ενώ σ΄εμάς …!-καλά,  άσ ΄το-)
Αυτό το μάθημα από τις κοινωνίες των μελισσών μπορεί πράγματι να βοηθήσει ένα ηγέτη να καταλάβει πόσο σημαντικό είναι να παίρνει κανείς γνώσεις και από κείνους που ενδέχεται vα μην φαίνονται πια τόσο σχετικοί, πιθανότατα λόγω ηλικίας. Στην πραγματικότητα όμως όλοι οι πεπειραμένοι, είτε άνθρωποι είτε μέλισσες, είναι όλοι σχετικοί και ως εκ τούτου ένας ηγέτης δεν πρέπει να κάνει διακρίσεις μεταξύ ατόμων διαφορετικών ηλικιακών ομάδων. Αντίθετα πρέπει να χαιρετίζει πάντα τις διαφορετικές προοπτικές που δίνει κάθε μέλος τής ομάδας ( ή τής κοινωνίας , τής εταιρείας ή τής κυψέλης).
Γιατί κάθε μέλος και κάθε ηλικιακή ομάδα μπορεί να δώσει τα δικά της πολύτιμα δώρα και γνώσεις επιβίωσης και εξέλιξης.

Μέριμνα για μακροπρόθεσμα οφέλη- Ισορροπία παντού.

Ο κόσμος μπορεί να νομίζει ή να πιστεύει ότι οι μέλισσες επικεντρώνονται μόνο στα πιο παραγωγικά σημεία μιας περιοχής -δηλαδή  σημεία με πολλά λουλούδια κλπ . Όμως δεν είναι ακριβώς έτσι.
Υπάρχουν κάποιες από τις μέλισσες που δεν βιάζονται καθόλου να τρέξουν στα πιο παραγωγικά σημεία , δεν βιάζονται να ορμίσουν μόλις δουν μία συστάδα παραγωγικών λουλουδιών και να αποκομίσουν βραχυπρόθεσμα οφέλη.

Άντ΄ αυτού ακολουθούν ένα κανόνα ο όποιος εστιάζει στην ιδέα της αειφορίας
– δηλαδή αειφορίας όσον αφορά το συνολικό νέκταρ αυτής της περιοχής.
Προετοιμάζονται δηλαδή οι μέλισσες για οποιαδήποτε απρόβλεπτη μείωση του νέκταρ, τής όποιας τρέχουσας παραγωγικής τοποθεσίας  με το να προωθούν και να μεριμνούν για τη μετεγκατάσταση των πόρων της περιοχής και στις άλλες περιοχές.

Αυτό δείχνει πώς το να είσαι ηγέτης δεν έχει να κάνει μόνο με τα βραχυπρόθεσμα οφέλη, ΜΕ ΤΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΔΗΛΑΔΗ. Εχει να κάνει και με τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό (που θα πρέπει να τον λαβαίνεις πάντα  υπ΄ όψη σου), με το κάθε ΄΄αύριο΄΄ και τής παρούσης και της επόμενης και μεθεπόμενης γενιάς . (…μήπως θα έπρεπε κι εδώ στην Ελλάδα να τις ψηφίζαμε να μας κυβερνάνε οι μέλισσες άραγε? Μια χαρά μας ακούγεται τούτο, αλλά δυστυχώς αυτές δεν πρόκειται ποτέ να βάλουν υποψηφιότητα. Κρίμα. – κρίμα… Αλλά, λέμε τώρα, αν….αντούτο το αδύνατο γίνονταν εφικτό θα ρίχναμε στις κάλπες μας <<μέλισσες>>, δαγκωτό ….-!!!! )

Έτσι είναι τα πράγματα δυστυχώς ( ή ευτυχώς, -ανάλογα-) με τούς ηγέτες και τους διάφορους αρχηγούς….Ο ηγέτης , εκτός από το να μπορεί να πετυχαίνει άμεσους στόχους πρέπει να έχει την ικανότητα να στοχεύει και σε μακροπρόθεσμα οφέλη.
Γιατί εκείνος που είναι άξιος για ηγέτης κατανοεί την ιδέα της υπερβολικής εκμετάλλευσης του περιβάλλοντός του και την αντικαθιστά με την έννοια της αειφορίας , της συνεχούς δηλαδή παροχής ενέργειας – αγαθών από μία περιοχή (ή πχ μια χώρα ή μια εταιρεία κλπ).

Το οποίο όμως για να επιτευχθεί χρειάζεται ανάλογο σχέδιο δράσης και σωστό συντονισμό . Χρειάζεται δηλαδή ισορροπία.

Αλλά η λέξη αυτή (ισορροπία) πρέπει να χαρακτηρίζει όλα τα πράγματα σε μια κοινωνία .
Στις μέλισσες για παράδειγμα πρέπει να διατηρηθεί και η ισορροπία τής θερμοκρασίας εντός τής κυψέλης, όπου, όντως οι μέλισσες διατηρούν τη θερμοκρασία των κυψελών σε μία ισορροπία και το κάνουν αυτό μέσω της σύσπασης δύο <<σετ>> μυώνων που μ΄αυτούς χτυπάνε τα φτεράκια τους με τον κατάλληλο τρόπο και διατηρούν την κυψέλη δροσερή.

Μάλιστα είναι διαφορετικές μεταξύ τους οι μέλισσες που έχουν ευαισθησία στις διάφορες κλιματολογικές συνθήκες. Έτσι όλες μαζί εργάζονται πάλι σε ομάδες για να εξασφαλίζουν ότι η Κυψέλη είναι στις σωστές θερμοκρασιακές συνθήκες συνεχώς.
Αυτό είναι άλλο ένα σπουδαίο μάθημα από τις μέλισσες! που πρέπει να μπορεί να μάθει κάποιος ηγέτης , κάθε είδους,  πχ ένας επικεφαλής επιχειρηματίας , ένας πολιτικός αρχηγός ή ακόμη και ένας απλός οικογενειάρχης.

Δηλαδή να μάθει τη σημασία τής ισορροπίας- και τής επίτευξης αυτής. μέσω ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΦΥΙΟΥΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ τής διαφορετικότητας (στις ιδιότητες και τις ικανότητες) είτε των υφισταμένων του είτε των συνεργατών του, -είτε των συγγενών του.
Κι έτσι , καλό είναι να το λάβει κι αυτό υπ όψη του ο καθένας που στοχεύει στο να γίνει ηγέτης σε επαγγελματικό πεδίο αλλά και στους, κοινωνικούς , πανεπιστημιακούς, πολιτικούς ακόμα και οικογενειακούς κύκλους…

Γιατί όταν ένας καλός ηγέτης εντοπίζει και φέρνει ανθρώπους που μπορούν να προσφέρουν τις δικές τους μοναδικές προοπτικές και κοσμοθεωρήσεις, τότε  μπορούν όλοι μαζί να κάνουν μία συνειδητή προσπάθεια να διατηρήσουν το σύστημα σε ισορροπία και έτσι να του δίνουν συνεχώς την δυνατότητα να επιβιώνει και να εξελίσσεται .

Προσανατολισμός

Μπορεί κάποια στιγμή να αναρωτηθήκατε πώς οι μέλισσες καταλαβαίνουν την κατεύθυνση που πρέπει να πάρουν για να γυρίσουν πίσω στην κυψέλη -και μάλιστα μετά από μία κουραστική μέρα .
Λοιπόν οι μέλισσες διαθέτουν χαρακτηριστικές κατευθυντικές ιδιότητες.

Αυτές οι κατευθυντικές ιδιότητες των μελισσών μπορούν να αποδοθούν στις βαθμονομημένες σταθερές τους οι οποίες κάνουν εξαιρετική δουλειά. Γενικά, για να θυμηθούμε και το προηγούμενο μάθημα από τις μέλισσες , μέσα από την σύγκριση αυτών των σταθερών με το καινοφανές και καινοτόμο, μπορεί να προβλεφθεί οποιασδήποτε μορφή διαταραχής  πράγμα το οποίο, όπως προαναφέραμε, είναι κι αυτό ένα ακόμα μάθημα ηγεσίας που μας διδάσκουν οι μέλισσες…

Γιατί είπαμε, όταν ένας οργανισμός μία εταιρεία ένα έργο φέρνει στο προσκήνιο καινούργιο αίμα, καινούργιες σκέψεις και πειραματισμούς οι σταθερές βοηθάνε το όλο σύστημα και τον ηγέτη να μπορεί να παρακολουθήσει σωστά τα πράγματα. Διότι σαν ηγέτης μπορείς να συγκρίνεις (λόγω της ύπαρξης των σταθερών) τα αποτελέσματα της επιτυχίας ή αποτυχίας της νέας σκέψης, του νέου πειράματος, της νέας κατάστασης, ακριβώς μέσα από αυτή καθαυτή την απόκλιση τους από τις σταθερές και έτσι να τα βαθμολογήσεις και να αποφασίσεις εάν θα υιοθετηθεί ο νέος τρόπος δράσης.

Αξιολογείς δηλαδή έτσι τα μέλη , <<υπηκόους>> ή συνεργάτες από την απόδοση των καινούργιων ενεργειών τους και καταλαβαίνεις τι αποδίδει κάποιος ο όποιος δεν χρησιμοποιεί σταθερές είτε γιατί δεν μπορεί ή γιατί κάνει κάτι καινούργιο.
Αν λοιπόν αυτός αποτυχαίνει καταλαβαίνεις ότι αυτός ο <<υπήκοος>>, αυτό το μέλος , δεν αποδίδει. (αλλά και το αντίθετο-δηλ. αν τα καταφέρνει με το καινούργιο πλάνο  βλέπεις ότι αποδίδει )

Προστασία της ομάδας

Οι μέλισσες κάνουν εξαιρετική δουλειά όσον αφορά στην προστασία της ομάδας
ακολουθώντας την αρχή των τεσσάρων Α αυτά είναι :

  1. (ερευνητική) Αξιολόγηση
  2. Αναφορά
  3. Ανταπόκριση
  4. Ανάκτηση

Οι μέλισσες έχουν μία τρομερή ικανότητα να ανακτούν την <<ψυχραιμία>> τους και γενικά να αφήνουν αυτό που κάνουν, οτιδήποτε είναι αυτό ,για να βοηθήσουν η μία την άλλη.
Ένας αρχηγός λοιπόν χρειάζεται να μάθει να βοηθάει εκείνους που έχουν ανάγκη και να προτρέπει και να διδάσκει τους υπηκόους του να κάνουν το ίδιο μεταξύ τους όταν χρειάζεται.
Αυτό είναι άλλο ένα μεγάλο μάθημα πού μπορούμε να πάρουμε από τις μέλισσες
Γιατί αυτό κάνει την ομάδα αποτελεσματική και στιβαρή και εξασφαλίζει την υποστήριξη τού κάθε ενός μέλους από τα άλλα.

Συμπέρασμα
Από όλες τις εμπειρίες και τα στάδια της ζωής μας μπορούμε να μάθουμε κάτι καινούργιο . Τα μαθήματα είναι παντού. Εμείς δε, άλλα τα βιώνουμε προσωπικά και άλλα μπορούμε να τα μάθουμε παρατηρώντας την επιτυχημένη στρατηγική κάποιων άλλων.

Οι μέλισσες είναι σίγουρα μια κοινωνία με πολυδοκιμασμένες και πετυχημένες στρατηγικές . Δεν έχουμε παρά να τις μελετάμε , να τις παρατηρούμε και να παίρνουμε σοφά παραδείγματα όπως και να βγάζουμε σοφά συμπεράσματα.
Δεν μας κοστίζει τίποτα , αντίθετα κερδίζουμε και μάλιστα χωρίς κόπο. Αρκεί να έχουμε την ικανότητα να αποκωδικοποιήσουμε σωστά τούς παραλληλισμούς στις συμπεριφορές τους σε σχέση με τις, εν δυνάμει, δικές μας.

Κι ίσως τότε εμπεδώσουμε πραγματικά και βαθειά τα μαθήματα που απλόχερα μάς δίνουν.
Γιατί οι μέλισσες πάντα μάς δίνουν. Πάντα μάς δωρίζουν. Είναι μια πηγή προσφοράς για μας τούς ανθρώπους , και σε υλικά και σε πνευματικά δώρα.

Τουλάχιστον ας τις προστατεύσουμε.

Γιατί Εκείνες μόνο μας δίνουν. Δεν ζήτησαν ποτέ τίποτα από εμάς. Ούτε καν αυτό.