Πως λειτουργεί: ∆ηµιουργεί το «ψεύτικο» ερέθισµα στις µέλισσες ότι «έξω» υπάρχει νεκταροέκκριση. Ετσι οι συλλέκτριες βγαίνουν από τη κυψέλη ψάχνοντας για την τροφή. Μ’ αυτόν τον τρόπο αναγκάζουµε τις µέλισσες να δουλέψουν έστω και σε περιορισµένες ανθοφορίες, αλλά κυρίως δραστηριοποιούµε όλο το σµήνος µε αποτέλεσµα η βασίλισσα να εντατικοποιεί τη γέννα της, µε την προσµονή της τροφής.

Πότε εφαρµόζεται :
♦ για τη διατήρηση του πληθυσµού των µελισσιών σε υψηλά επίπεδα. Εφαρµόζεται όταν διαπιστωθεί ότι έχει σταµατήσει η νεκταροέκκριση, γεγονός που οδηγεί στη µείωση της ωοτοκίας της βασίλισσας και στον περιορισµού του γόνου του µελισσιού.
♦ για την αύξηση του πληθυσµού των µελισσιών, µε σκοπό την εκµετάλλευση µιας κύριας ανθοφορίας. Εφαρµόζεται 40 περίπου ηµέρες πριν από τη ανθοφορία.
♦ για την ανανέωση του πληθυσµού των εργατριών µελισσών το φθινόπωρο, εποχή που φυσιολογικά µειώνεται η ωοτοκία της βασίλισσας.
Εφαρµόζεται µετά τον τελευταίο τρύγο

Πώς εφαρµόζεται:
Τα µελίσσια τροφοδοτούνται καθηµερινά µε 1/4 του λίτρου σιρόπι (1:1) για 10 περίπου συνεχείς ηµέρες. Μεγαλύτερη ποσότητα σιροπιού ελάχιστα προσφέρει στη δηµιουργία του ερεθίσµατος για εκτροφή του γόνου, σε µερικές µάλιστα περιπτώσεις, συµβάλλει αρνητικά, καθώς οι µέλισσες αποθηκεύουν την τροφή, ‘µπλοκάροντας’ τον διαθέσιµο χώρο για την ωοτοκία της βασίλισσας.
Ο πιο κατάλληλος τρόπος για να δοθεί το σιρόπι στο µελίσσι και να καταναλωθεί αµέσως, είναι η πλαστική σακούλα. Η σακούλα τοποθετείται επάνω στους κηρηθροφορείς, αφού ανοιχθούν σ’ αυτή µερικές τρύπες µε καρφίτσα, ώστε οι µέλισσες να παίρνουν σιγά-σιγά την
τροφή.
Το σιρόπι µπορεί να αντικατασταθεί µε ζαχαροζύµαρο, όχι όµως µε την ίδια επιτυχία.

Απαραίτητες προϋποθέσεις για τη επιτυχία της διεγερτικής τροφοδοσίας είναι:
◊ Η παρουσία γύρης ή υποκαταστάτου γύρης. Χωρίς τη γύρη η βασίλισσα ωοτοκεί, αλλά οι µέλισσες δεν εκτρέφουν τον γόνο
◊ Η παρουσία καλοχτισµένων κηρηθρών µε άδεια και καθαρά κελιά κοντά στη γονοφωλιά.
◊ Μικρής ηλικίας και καλής ποιότητας βασίλισσα.
◊ ∆υνατά µελίσσια. Μολονότι τα µικρά µελίσσια συγκριτικά µε τα µεγάλα εκτρέφουν γόνο για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα, εντούτοις τα πρώτα έχουν περιορισµένες δυνατότητες. Όσο ευνοϊκοί και αν είναι οι παράγοντες της διεγερτικής τροφοδοσίας, τα µικρά µελίσσια δεν
καταφέρνουν να δηµιουργήσουν µεγάλους πληθυσµούς. Γι’ αυτό είναι προτιµότερο πρώτα να συνενώνονται µ’ άλλα και µετά να τροφοδοτούνται διεγερτικά.

Πρόσφατες πληροφορίες σχετικά µε τη διεγερτική τροφοδότηση :
⇒ η ωοτοκία της βασίλισσας δεν διεγείρεται όταν το µελίσσι τροφοδοτείται µε 2-3 κιλά σιρόπι την ηµέρα
⇒ το πυκνό σιρόπι (65%) διεγείρει περισσότερο την ωοτοκία της βασίλισσας, σε σύγκριση µε το αραιό σιρόπι (30%)
⇒ η εντατική εκτροφή γόνου µειώνει τη διάρκεια ζωής των εργατριών µελισσών, µε αποτέλεσµα να τις καθιστά λιγότερο παραγωγικές
⇒ η χρονική διάρκεια εφαρµογής της διεγερτικής τροφοδότησης δεν είναι ευθέως ανάλογη µε τον αριθµό των µελισσών που θα ολοκληρώσουν της εξέλιξή τους, στο συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα. Κι αυτό γιατί κάθε συγκεκριµένο µελίσσι µπορεί να εκθρέψει συγκεκριµένο αριθµό προνυµφών, αριθµός των οποίων δεν µπορεί να ξεπεραστεί.
⇒ Το χρονικό διάστηµα της εφαρµογής της διεγερτικής τροφοδοσίας δεν πρέπει να ξεπερνά τις 10 συνεχείς ηµέρες. Αφ΄ενός γιατί είναι κουραστικό και χρονοβόρο, αφ’ ετέρου γιατί οι µέλισσες παύουν να αντιδρούν θετικά στο «ψεύτικο» ερέθισµα που τους δηµιουργούµε

Πλεονεκτήµατα :
Η σωστή εφαρµογή της διεγερτικής τροφοδοσίας εξασφαλίζει στα µελίσσια περισσότερο γόνο και µεγαλύτερους πληθυσµούς.

Μειονεκτήµατα :
Είναι κοπιαστική εργασία, ιδιαίτερα όταν εφαρµόζεται σε µεγάλο αριθµό µελισσιών. Όµως εδώ µπορεί να λειτουργήσει η περίπτωση της «αποθήκης». Ο µελισσοκόµος δηλαδή να κάνει διεγερτική τροφοδοσία σε ένα αριθµό µελισσιών και στη συνέχεια να ενισχύσει και τα υπόλοιπα µελίσσια µε πλαίσια µε εκκολαπτόµενο γόνο. Αυτές οι νέες µέλισσες να
αλλάξουν την αναλογία πληθυσµού/γόνο στα συγκεκριµένα µελίσσια δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στις βασίλισσές τους να αυξήσουν τον ρυθµό ωοτοκίας.

Προφυλάξεις :
⇒ Η διεγερτική τροφοδοσία δεν πρέπει να γίνεται µε ακατάλληλο καιρό, γιατί οι µέλισσες δραστηριοποιούνται, πετούν για να συλλέξουν τροφές και χάνονται.
⇒ Όταν οι θερµοκρασίες που επικρατούν είναι χαµηλές η διεγερτική τροφοδοσία πρέπει να αποφεύγεται, γιατί έτσι επεκτείνεται ο γόνος και οι µέλισσες αδυνατούν να διατηρήσουν την απαραίτητη για την επιβίωσητου θερµοκρασία στη γονοφωλιά (34°-35° C ). Εκτός φυσικά από τη περίπτωση που ο µελισσοκόµος θέλει να εκµεταλλευτεί µία πρώιµη ανθοφορία, οπότε το κάνει γνωρίζοντας τον κίνδυνο και ελέγχοντας τα αποθέµατα τροφών των συγκεκριµένων µελισσιών

∆ρ. Σοφία Γούναρη, ∆ιατροφή – Τροφοδότηση των µελισσών, Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Αθηνών – ΕΘΙΑΓΕ, πηγήmelinet.gr