Το οξαλικό οξύ είναι μια ουσία που έχει δοκιμαστεί αρκετά από τους μελισσοκόμους για την ακαρεοκτόνα δράση του. Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα που έχει είναι η υψηλή αποτελεσματικότητα στον έλεγχο της βαρρόα, το χαμηλό κόστος του, οι γρήγορες εφαρμογές που μπορεί να γίνουν και είναι ουσία που χρησιμοποιείται στην βιολογική μελισσοκομία.

Κυκλοφορεί σε διάφορες μορφές όπως διένυδρο, άνυδρο και σε κάποιες Ευρωπαικές χώρες το συναντάμε και σε ταμπλέτες. Συνήθως χρησιμοποιείται το κρυσταλλικής μορφής ένυδρο οξαλικό οξύ (C2H2O4·2Η2Ο) καθαρότητας 99.6%.

Το οξαλικό οξύ εφαρμόζεται στα μελίσσια με διαφορετικές μεθόδους: Ενστάλαξη, Ψεκασμός, Ταινίες Γλυκερίνης, με Ομιχλοποιητή και με την Εξάχνωση.

Η Μέθοδος της Εξάχνωσης σε ειδική συσκευή

Η διαδικασία έχει ως εξής ..
Τοποθετούμε στον ειδικό εξαχνωτή οξαλικό οξύ σε κρυσταλλική μορφή, ο οποίος εφαρμόζεται στην είσοδο της κυψέλης. Η συσκευή παράγει υψηλή θερμοκρασία, μετατρέποντας το στερεό οξαλικό οξύ σε αέριο, εξαχνώνεται και διαχέεται σε όλη την κυψέλη και ανάμεσα από τις κηρήθρες.

Ο Χρόνος Εφαρμογής ποικίλει ανάλογα την συσκευή και κυμαίνεται μεταξύ 20 δευτερολέπτων και 3 λεπτών. Προτιμότερο είναι να εφαρμόζεται σε θερμοκρασίες περιβάλλοντος μεγαλύτερες των 8ο C , καθώς σε χαμηλότερες η κινητικότητα των μελισσών περιορίζεται και ίσως μειωθεί η αποτελεσματικότητά του.

Επειδή δεν θανατώνει τα ακάρεα που βρίσκονται στα κλειστά κελιά του γόνου, εμφανίζει  καλύτερα αποτελέσματα όταν εφαρμόζεται σε μελίσσια που έχουν ελάχιστο ή καθόλου γόνο (80-99% αποτελεσματικότητα).
Η συνηθέστερη δοσολογία για μονόροφο μελίσσι είναι 1 γρ. Οξαλικό και 2 γρ για διόροφο. Σε περίπτωση που έχουμε σφραγισμένο γόνο απαιτούνται επαναλήψεις ανά εβδομάδα χρησιμοποιώντας 1 γραμμάριο οξαλικού την φορά.

Αφού τοποθετηθεί η συσκευή σφραγίζονται τα ανοίγματα τις κυψέλης και η είσοδος με ένα πανί ή αφρώδες υλικό ώστε να μην υπάρχει απώλεια ατμού. Αφού σφραγίσουμε καλά την κυψέλη συνδέουμε τον εξαχνωτή με την μπαταρία αυτοκινήτου 12V και αφήνουμε την συσκευή να δουλέψει για κάποια λεπτά. Αφαιρούμε με προσοχή την συσκευή και σφραγίζουμε και το σημείο της εισόδου.

Μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε την συσκευή όταν πιάνουμε αφέσιμους καθώς και όταν φτιάχνουμε νέες παραφυάδες πριν σφραγιστούν τα πρώτα κελιά.

Αυστηρά Μέτρα Προφύλαξης

Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εισπνοής αερίων οξαλικού και φορμικού οξέος τα οποία απελευθερώνονται κατά την εξάχνωση τα οποία είναι επικίνδυνα για την υγεία. Κατά την χρήση φοράμε υποχρεωτικά ειδική προστατευτική μάσκα αερίων με ειδικά φίλτρα, γάντια και στολή.

Παρακάτω παρουσιάζονται εξαχνωτές οξαλικού οξέος που χρησιμοποιούν διαφορετικές τεχνολογίες και είναι διαθέσιμοι στο εμπόριο.

Varrox Oxalic Acid Vaporizer

Μια από τις πιο παλιές συσκευές εξάχνωσης στον χώρο και αποτελείται από έναν θερμαντήρα, μια μεταλλική εσοχή από ανοξείδωτο χάλυβα, ένα μεταλλικό στήριγμα και καλώδιο τριών μέτρων με 2 κλιπς που συνδέονται σε μπαταρία αυτοκινήτου 12volt, 12 amp, χωρητικότητας>40Ah. Ισχύ εξόδου 150watt.
Αφού τοποθετηθεί η κατάλληλη ποσότητα διένυδρου οξαλικού οξέος στην εσοχή, στην συνέχεια εισάγεται μέσω της εισόδου της κυψέλης.
Αφού σφραγίσουμε καλά την κυψέλη συνδέουμε τον εξαχνωτή με την μπαταρία αυτοκινήτου 12V και αφήνουμε την συσκευή να δουλέψει για 2.5 λεπτά. Αφαιρούμε με προσοχή την συσκευή και σφραγίζουμε και το σημείο της εισόδου για 10 λεπτά. Μετά την αφαίρεση θα πρέπει να ψύξουμε την συσκευή σε έναν κάδο με νερό μέχρι την επόμενη χρήση. Δεν πρέπει η εξάτμιση να αρχίσει πριν εισάγουμε την συσκευή στην κυψέλη.
Η συσκευή αναφέρει ότι σε μελίσσια χωρίς γόνο τον χειμώνα η αποτελεσματικότητά της είναι μεγαλύτερη του 96%. Εάν υπάρχει γόνος μπορούμε να επαναλάβουμε την θεραπεία μετά από δύο εβδομάδες χρησιμοποιώντας μόνο 1 γραμμάριο οξαλικού ανεξάρτητα από το μέγεθος της κυψέλης. Δύο η περισσότερες θεραπείες είναι ανεκτές από τις μέλισσες.

Δείτε το βίντεο:

VarroJet Oxalic Acid Vaporizer

Ο εξαχνωτής οξαλικού οξέος VarroJet χρησιμοποιεί για θέρμανση μια φιάλη βουτανίου διαθέτοντας επιπλέον και έναν ανεμιστήρα που τροφοδοτείται από 3 μπαταρίες ΑΑΑ. Σε 30 δευτερόλεπτα λειτουργίας, μπορεί να εξατμίσει έως και 2 γραμμάρια οξαλικού οξέος στην κυψέλη.
Κατά την λειτουργία, μια λαβή περιστρέφει τα κύπελλα που τοποθετείται το οξαλικό οξύ μέσα σε ένα καρουζέλ αλλάζοντας τα θέση κάθε φορά. Ο ανεμιστήρας στην συνεχεία σπρώχνει τον ατμό έξω και μέσα στην κυψέλη που εφαρμόζεται η θεραπεία.
Όταν όλα τα κύπελλα από το περιστρεφόμενο καρουζέλ αδειάσουν, μετά από θεραπεία σε 6-8 κυψέλες, αφήνεται να κρυώσει 3 λεπτά και στην συνέχεια συνεχίζει η λειτουργία του γεμίζοντας ξανά τα κουπάκια.
Ο εξαχνωτής οξαλικού οξέος Varrojet κατασκευάζεται από ανοξείδωτο χάλυβα και αλουμίνιο.

Δείτε το βίντεο:

OxaVap ProVap220 Oxalic Acid Vaporizer

Το Vaporizer OxaVap ProVap 220 χρησιμοποιεί για την λειτουργία του εναλλασσόμενο ρεύμα 220Volts, 250 Watts και 2.2 Amps. Είναι κατάλληλο για χρήση από μελισσοκόμους που οι κυψέλες τους είναι κοντά στο σπίτι αλλιώς πρέπει να χρησιμημοποιηθεί μετατροπέας inverter για την παροχή του ρεύματος όπου θα συνδεθεί πάνω σε μια μπαταρία αυτ/του.
Αφού συνδεθεί στην παροχή ρεύματος η συσκευή αφήνεται να φτάσει στους 230ο C όπου και προστίθεται η ποσότητα οξαλικού οξέος στην κατάλληλη εσοχή. Έπειτα η συσκευή τοποθετείται στην είσοδο της κυψέλης.
Ο χρόνος εξάτμισης διαρκεί περίπου 2 λεπτά για να φτάσει στη βέλτιστη θερμοκρασία εξάτμισης δηλαδή στους 230ο C . Υπάρχουν ενδείξεις που επιτρέπουν την παρακολούθηση της θερμοκρασίας απο τον χρήστη.

Δείτε το βίντεο:

VMVAPORIZER MINI Oxalic Acid Vaporizer

Ελαφρύς και εύχρηστος ο VMVaporizer Mini λειτουργεί με αέριο προπανίου χωρίς να χρειάζονται καλώδια και πηγή ρεύματος. Ο εξαχνωτής αυτός δεν απαιτεί χρόνο θέρμανσης και κανένα χρονικό όριο για να κρυώσει.
Προσθέστε οξαλικό οξύ απο τον σωλήνα στην κορυφή του εξαχνωτή και περιμένετε να ακούσετε να βράζει. Γυρίστε το μοχλό στο πίσω μέρος του εξαχνωτή μόλις ακούσετε τον βρασμό του οξαλικού οξέος τοποθετήστε το στην κυψέλη. Λίγα δευτερόλεπτα αρκούν για να κάνετε μια πλήρη θεραπεία. Βεβαιωθείτε ότι έχετε κρατήσει τον εξαχνωτή σε οριζόντια θέση προσέχοντας να μην το στρέφετε προς τα πίσω γιατί υπάρχει κίνδυνος το οξαλικό να εισέλθει στον ανεμιστήρα.
Η κατασκευή είναι από ανοξείδωτο χάλυβα.

Δείτε το βίντεο:

Varomorus Durable Oxalic Acid 12V Vaporizer

Ο Varomorus είναι ένας εύχρηστος και γρήγορος ηλεκτρικός εξαχνωτής. Διαθέτει μια ξύλινη λαβή για εύκολο χειρισμό ώστε να αποφεύγονται οι υψηλές θερμοκρασίες. Το μέταλλο που χρησιμοποιείται στην κατασκευή του είναι ανθεκτικό υλικό ποιότητας 6061 από αλουμίνιο. Η τροφοδοσία του γίνεται χρησιμοποιώντας μια μπαταρία αυτοκινήτου.
Η θερμοκρασία που αναπτύσσεται είναι στους 250ο C και ο χρόνος θέρμανσης διαρκεί 2 με 3 λεπτά. Πρόκειται για μια ανθεκτική κατασκευή και αποτελεί μια καλή λύση για μελισσοκόμους που έχουν λίγες κυψέλες.
Η κεφαλή του εξαχνωτή είναι λίγο ογκώδες και θέλει προσοχή γιατί μπορεί να μην χωράει στην μειωμένη είσοδο της κυψέλης γι αυτό και μπορεί να χρειαστεί να αφαιρέσετε την μειωμένη είσοδο ώστε να εισέλθει πλήρως.

Παρόμοιας κατασκευής σαν το Varomorus θα βρείτε απο διάφορες εταιρίες που κυκλοφορούν στο εμπόριο με ονόματα όπως:
– Blythewood Bee Company NoVarroa Oxalic Acid Vaporizer
– Colorado Cold Oxalic Acid Vaporizer
– Scott Bee Farm Mite Oxalic Acid Vaporizer
– Varrocleaner – Oxalic Acid Vaporizer
– VarroVap – Oxalic Acid Vaporizer
– Evaporator Oxalic Acid Vaporizer
– OxalVap Oxalic Acid Vaporizer κ.α

Δείτε το βίντεο:

VAROKILL PRO Oxalic Acid Vaporizer

Ο εξαχνωτής Varokill Pro μετατρέπει το διένυδρο Οξαλικό Οξύ, (C2H2O4*2H20) από στερεό απ’ ευθείας σε αέριο (εξάχνωση), χωρίς να περάσει από ενδιάμεση υγρή φάση.
Συνδέοντας την συσκευή σε εναλλασσόμενη τάση 220 V (μπαταρία αυτοκινήτου με inverter, γεννήτρια, παροχή), διοχετεύουμε εξαχνωμένο Οξαλικό Οξύ (αέρια μορφή), εισάγοντας το ακροφύσιο της συσκευής στην κυψέλη. Ο χρόνος εφαρμογής είναι 20 δευτερόλεπτα ανά κυψέλη.
Το Varokill Pro ελέγχει και αποτρέπει την υπερβολική θέρμανση του οξαλικού οξέος, μέσω ειδικού μικροεπεξεργαστή ώστε να μην αποσυντίθεται το ΟΑ σε μυρμηκικό οξύ και μονοξείδιο του άνθρακα, επιτυγχάνοντας μέγιστο βαθμό επανακρυστάλλωσης, γεγονός που το καθιστά αποτελεσματικότερο (ανάπτυξη θερμοκρασιών χωρίς έλεγχο θερμοκρασίας κ.ο.κ.).

Δείτε το βίντεο:

DIY Oxalic Acid Vaporizer

Γι αυτούς που ασχολούνται με κατασκευές παραθέτουμε δύο βίντεο για να φτιάξετε μόνοι σας την συσκευή στο εργαστήριο.

Οδηγίες για την χρήση συσκευής εξάχνωσης οξαλικού οξέος

Οι μελισσοκόμοι που θα χρησιμοποιήσουν εξαχνωτές οξαλικού οξέος πρέπει να ακολουθούν πολύ συγκεκριμένες οδηγίες γιατί εάν δεν το κάνουν η θεραπεία μπορεί να μην είναι αποτελεσματική με κίνδυνο να βλάψουν την αποικία μελισσιών αντι να την βοηθήσουν!
Κατά την χρήση θα πρέπει να τηρούνται τα χρονικά όρια του κάθε εξαχνωτή που χρησιμοποιείτε.
Γεμίστε το δοχείο του εξαχνωτή με την επαρκή ποσότητα διένυνδρου οξαλικού οξέος.
Τοποθετήστε την συσκευή στην είσοδο της κυψέλης. Για τις συσκευές που διαθέτουν το ειδικό ταψάκι, βεβαιωθείτε ότι το σημείο που βρίσκεται, – συνήθως στο κέντρο των πλαισίων της κυψέλης – απέχει 5 εκατοστά από κερί ή μέλισσες.
Σφραγίστε την είσοδο της κυψέλης χρησιμοποιώντας μερικές υγρές λωρίδες από ύφασμα, αφρό η άλλο κατάλληλο υλικό.
Εάν η συσκευή λειτουργεί με μπαταρία συνδέστε τα κλίπ για 2-3 λεπτά. Εάν λειτουργεί με προπάνιο/βουτάνιο, εφαρμόστε την θερμότητα στο οξαλικό οξύ και εξατμίστε το για 2-3 λεπτά.
Αφαιρέστε τον εξαχνωτή από την κυψέλη και ψύξτε το σε νερό.
Μην αφαιρείτε το υλικό που χρησιμοποιήσατε για τη σφράγιση της κυψέλης για άλλα 10 λεπτά.

Το οξαλικό οξύ είναι μια ιδιαίτερα επιβλαβής ουσία για τον άνθρωπο.
Αποφύγετε την επαφή με το οξύ ή την κατάποση. Τα προστατευτικά γυαλιά, τα γάντια και η μάσκα είναι ο ελάχιστος εξοπλισμός ασφαλείας που θα πρέπει να φοράτε ανα πάσα στιγμή όταν εργάζεστε με το οξαλικό οξύ.
Κατά την εξάχνωση χρησιμοποιείτε αξιόπιστο εξοπλισμό και ειδικά φίλτρα για τις αντιασφυξιογόνες μάσκες όπως ΑΒΕΚ2Ρ3 Αερίων,Άτμων & Σωματιδίων, Gas and Vapor protection τα οποία θα πρέπει να αντικαθιστούνται κατά το χρονικό διάστημα που δίνει ο κατασκευαστής. Ειδικά γάντια και στολή απαιτούνται κατά την χρήση της συσκευής. Προσπαθήστε να εφαρμόσετε την εξάχνωση όταν ο άνεμος φυσάει αντίθετα από εσάς.

Προσοχή που ακουμπάμε γιατί οι εξαχνωτές αναπτύσσουν μεγάλες θερμοκρασίες. Επίσης μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα φύλλο μετάλλου κάτω από την θερμαντική πλάκα.
Προσέξτε να μην αγγίζετε τα μεταλλικά μέρη της συσκευής που χρησιμοποιείται γιατί μπορεί να είναι ζεστά για αρκετό χρονικό διάστημα μετά την χρήση. Επιπλέον, μην ενεργοποιείτε την συσκευή αν δεν υπάρχει στενή παρακολούθηση.

Μην χρησιμοποιείται την συσκευή όταν οι μέλισσες συλλέγουν μέλι. Ο καλύτερος χρόνος για την χρήση οξαλικού οξέος είναι όταν η περίοδος εισροής του μελιού έχει τελειώσει. Αποικίες μελισσών που ξεχειμωνιάζουν με μεγάλους πληθυσμούς ακάρεων Varroa είναι πιθανό να αποτύχουν κατά την διάρκεια ή πριν από την άνοιξη γι αυτό μπορείτε να κάνετε χρήση πριν από τον χειμώνα. Οι θεραπείες μπορούν να επαναληφθούν ανα 1 με 2 εβδομάδες μετά την πρώτη θεραπεία εάν συνεχίσουν να πέφτουν ακάρεα.

Άλλα χρονικά διαστήματα που μπορεί να εφαρμοστεί θεραπεία είναι προς τα τέλη του καλοκαιριού που μειώνεται αρκετά ο γόνος και χωρίς να συνίσταται τον Φεβρουάριο-Μάρτιο πριν αρχίζει να μπαίνει μέλι στην κυψέλη.
Η επιλογή της κατάλληλης χρονικής στιγμής ορίζεται από τον μελισσοκόμο με βάση την εμπειρία του, την κατάσταση που βρίσκονται τα μελίσσια, την περιοχή, τους χειρισμούς, το μικροκλίμα και άλλους παράγοντες γι αυτό δεν είναι πάντα σταθερή.
Ασφαλές συμπεράσματα θα βγάλει κάποιος αν μετρήσει το ποσοστό προσβολής πριν ξεκινήσει την θεραπεία και μετά από αυτή.
Γι αυτούς που θα εφαρμόσουν την θεραπεία για πρώτη φορά προτείνεται να το δοκιμάσουν σε λίγα μελίσσια πειραματικά και με βάση τα αποτελέσματα να την συνεχίσουν ή όχι και στα υπόλοιπα.

Πηγή: MelissokomiaNet.gr