Ένα μελίσσι χρειάζεται να μπει στον χειμώνα με κατάλληλες τροφές, υγιή πληθυσμό και αποθέματα που μπορεί να προσεγγίσει. Όταν η διαχείμαση γίνεται σε κλειστό χώρο για πολλούς μήνες, η προετοιμασία πριν από την είσοδο γίνεται ακόμη σημαντικότερη.
Οργανώνουμε τα αποθέματα όσο υπάρχει χρόνος
Στόχος μας είναι η αποικία να διαθέτει επαρκή αποθηκευμένη τροφή πριν από την παρατεταμένη παραμονή στο κτίριο. Η τροφοδότηση πρέπει να ολοκληρώνεται όσο οι μέλισσες μπορούν να παραλάβουν και να επεξεργαστούν το σιρόπι.
Σε πολύ ψυχρά κλίματα αυτό μπορεί να απαιτεί ολοκλήρωση μέχρι την αρχή του Οκτωβρίου. Η ουσία δεν βρίσκεται στην ημερομηνία: ένας πρώιμος ψυχρός καιρός μειώνει το περιθώριο για πρόσληψη και επεξεργασία της τροφής.
Εξετάζουμε τόσο την ποσότητα όσο και την κατάσταση των αποθεμάτων. Το βάρος από μόνο του δεν μας πληροφορεί για την υγρασία, την πιθανότητα αλλοίωσης ή την προσβασιμότητα της τροφής. Ανεπαρκώς επεξεργασμένες υδαρείς τροφές δεν αντιμετωπίζονται ως ισοδύναμες με καλά προετοιμασμένα αποθέματα.
Πόση τροφή χρειάζεται;
Δεν υπάρχει μία ποσότητα κατάλληλη για κάθε αποικία. Τη σχετίζουμε με τον πληθυσμό, τη διάρκεια παραμονής, τον γόνο, τις συνθήκες της εγκατάστασης και την πραγματική προηγούμενη κατανάλωση.
Εμπειρικά δεδομένα από πολύμηνη κλειστή διαχείμαση αναφέρουν περίπου:
- 2,3–3,6 kg τροφής τον μήνα για μελίσσι που διαχειμάζει σε ένα σώμα.
- 1,4–1,8 kg τον μήνα για μικρότερη παραφυάδα.
Οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν σε περίπου 5–8 και 3–4 λίβρες αντίστοιχα. Αποτελούν παραδείγματα συγκεκριμένων συνθηκών, όχι στόχους κατανάλωσης ή εγγύηση επάρκειας για τη δική μας εγκατάσταση.
Ο κανόνας «ένα πλαίσιο τροφής για κάθε πλαίσιο μελισσών» μπορεί να λειτουργεί ως πρόχειρη υπενθύμιση επάρκειας. Δεν σημαίνει υποχρεωτικά διπλασιασμό των φυσικών πλαισίων: η ποσότητα τροφής και ο πληθυσμός χρειάζονται εκτίμηση μέσα στην πραγματική διάταξη της κυψέλης.
Αποθέματα που μπορούν να αξιοποιηθούν
Οι μέλισσες πρέπει να μπορούν να προσεγγίζουν τις τροφές από τη μελισσόσφαιρα. Μια κυψέλη μπορεί να έχει συνολικό απόθεμα και παράλληλα να παρουσιάζει δυσκολία πρόσβασης σε αυτό μέσα σε ψυχρές συνθήκες.
Η συμπληρωματική τροφοδότηση μέσα στον χώρο είναι δυνατόν να χρειαστεί, αλλά δεν υποκαθιστά τον αρχικό σχεδιασμό. Προσθέτει εργασία, χειρισμούς και απαιτήσεις παρακολούθησης. Η καταλληλότητα της τροφής και ο τρόπος χορήγησης εξαρτώνται από τις συνθήκες· δεν θεωρούμε ότι φρέσκο σιρόπι μπορεί να δοθεί και να επεξεργαστεί το ίδιο εύκολα σε κάθε θερμοκρασία.
Η υγεία προηγείται της εισόδου
Η κλειστή διαχείμαση δεν θεραπεύει ένα άρρωστο μελίσσι. Η παρατεταμένη παραμονή μπορεί να αναδείξει προβλήματα που υπήρχαν ήδη, ιδιαίτερα όταν ο πληθυσμός χρειάζεται να διατηρηθεί για μήνες με περιορισμένη ανανέωση.
Η Varroa επηρεάζει τη χειμερινή επιβίωση τόσο άμεσα όσο και μέσω της σχέσης της με τους ιούς. Η βλάβη στον λιπώδη ιστό αποτελεί έναν σημαντικό μηχανισμό της επίδρασής της στις μέλισσες. Η σχετική πειραματική τεκμηρίωση παρουσιάζεται στη μελέτη για τη διατροφή της Varroa στον λιπώδη ιστό.
Σε πολύμηνη κλειστή διαχείμαση έχουν αναφερθεί προβλήματα ακόμη και με εκτιμώμενη προσβολή πάνω από περίπου 1%. Αυτό είναι εμπειρική παρατήρηση και όχι καθολικό όριο επέμβασης. Χωρίς σαφή μέθοδο δειγματοληψίας, εποχή και συνθήκες, δεν χρησιμοποιούμε έναν τέτοιο αριθμό ως θεραπευτικό πρωτόκολλο.
Ελέγχουμε έγκαιρα, εφαρμόζουμε κατάλληλη εγκεκριμένη αγωγή σύμφωνα με τις οδηγίες της και επανεκτιμούμε το αποτέλεσμα. Η τελική επιβίωση δεν εξαρτάται μόνο από το πόσα ακάρεα υπάρχουν τη στιγμή της εισόδου, αλλά και από την κατάσταση των μελισσών που θα διαχειμάσουν.
Εντερικές λοιμώξεις και πτήσεις καθαρισμού
Σε έναν χώρο παρατεταμένης παραμονής δεν υπάρχουν φυσιολογικές πτήσεις καθαρισμού όπως σε ένα υπαίθριο μελισσοκομείο κατάλληλη ήπια ημέρα. Αυτό έχει σημασία για την αξιολόγηση της συνολικής κατάστασης της αποικίας.
Οι κηλίδες περιττωμάτων στην κυψέλη απαιτούν διερεύνηση, αλλά δεν αποδεικνύουν από μόνες τους νοζεμίαση. Επίσης, η πτήση καθαρισμού δεν αποτελεί θεραπεία που εξαλείφει τη λοίμωξη από Nosema. Δεν εξισώνουμε την αποβολή περιττωμάτων με αποκατάσταση της υγείας.
Στο τέλος μιας παραμονής πέντε ή περισσότερων μηνών, η γήρανση του πληθυσμού, τα διαθέσιμα αποθέματα και τα προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας μπορεί να γίνονται πιο εμφανή. Οι τελευταίες εβδομάδες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή στον συνολικό προγραμματισμό της εξόδου.
Λιγότερες ενοχλήσεις, σταθερή παρακολούθηση
Η περιορισμένη επέμβαση στις κυψέλες συνδυάζεται με συνεχή έλεγχο της εγκατάστασης. Θερμοκρασία, υγρασία και λειτουργία αερισμού δεν εγκαταλείπονται επειδή αποφεύγουμε τα συχνά ανοίγματα.
Η χρήση μειωτήρων εισόδου το φθινόπωρο και η αφαίρεσή τους μέσα σε ορισμένα κτίρια είναι επιλογές που συνδέονται με το συγκεκριμένο σύστημα αερισμού. Δεν τις αντιγράφουμε χωρίς αξιολόγηση της δικής μας διάταξης. Αντίστοιχα, η χρήση ή μη άνω εισόδου χρειάζεται να εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό.
Πριν από την εισαγωγή επανεκτιμούμε τις αποικίες που είναι πολύ αδύνατες ή παρουσιάζουν προβλήματα. Ο κλειστός χώρος δεν αναπληρώνει την ανεπάρκεια πληθυσμού, την κακή βασίλισσα ή την ασθένεια. Η ορθή προετοιμασία κάνει το σταθερό περιβάλλον χρήσιμο.
