Η ραγδαία ανάπτυξη της κινητής τηλεφωνίας κατά την διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, οι επιπτώσεις των οποίων στο βιοτικό περιβάλλον ακόμα δεν έχουν μελετηθεί ικανοποιητικά. Μεταξύ των πιθανών επιπτώσεων είναι τα χρόνια προβλήματα στη φυσική άμυνα των οργανισμών, η αναπαραγωγική τους ικανότητα, καθώς επίσης και η μείωση του τοπικού εύρους εξάπλωσής τους. Στις κοινές μέλισσες, η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία των κεραιών κινητής τηλεφωνίας έχει αποδειχθεί ότι έχει επιπτώσεις στην συμπεριφορά τους και έχει συνδεθεί με το φαινόμενο της Διαταραχής Κατάρρευσης Αποικίας (Colony Collapse Disorder). Αιτία τούτου μπορεί να είναι το γεγονός ότι οι μέλισσες χρησιμοποιούν τα μαγνητικά και ηλεκτρομαγνητικά πεδία για τον προσανατολισμό τους, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται από τα τεχνητά πεδία που παρεμποδίζουν το σύστημα πλοήγησής τους.

Από ότι γνωρίζουμε, οι επιπτώσεις στις άγριες μέλισσες, καθώς και στα άλλα έντομα που παρέχουν σημαντικές υπηρεσίες επικονίασης στα καλλιεργούμενα φυτικά είδη και στην άγρια χλωρίδα, δεν έχουν μελετηθεί. Για την αντιμετώπιση της έλλειψης γνώσης, κατεγράφησαν οι αφθονίες πληθυσμών επικονιαστών, με προτεραιότητα στις μέλισσες δίπτερα και κολεόπτερα, σε πέντε επιλεγμένες κεραίες κινητής τηλεφωνίας κοντά στη Γαβρολίμνη Δυτικής Ελλάδας. Δεδομένα αφθονίας λήφθηκαν σε τέσσερις τυποποιημένες αποστάσεις από κάθε κεραία και προς τις τέσσερις γεωγραφικές διευθύνσεις. Για τη συλλογή εντόμων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος των έγχρωμων και με αντανάκλαση υπεριώδους πινακοπαγίδων (pantraps).

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αφθονία των δίπτερων και κολεοπτέρων μειώνεται με την εγγύτητα προς τις κεραίες. Η αφθονία των μελισσών δεν επηρεάστηκε σημαντικά, γεγονός που μπορεί να οφείλεται στο μικρό αριθμό μελισσών που συνελέγη, αλλα και που γενικώς ήταν δραστήριο εκείνη τη χρονιά (2009). Τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν την ανάγκη μιας ευρύτερης και συστηματικότερης μελέτης που θα περιλαμβάνει περισσότερες περιοχές έρευνας, αλλά και ένταση δειγματοληψίας.

 

Από το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας – «Οικολογικές διεργασίες στο χώρο και το χρόνο».

Thomas Tscheulin, Αντώνης Σπυρόπουλος, Θεοδώρα Πετανίδου

Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου.